27 juli 2026 · Verloskundigen & Echoscopisten

Wkkgz voor verloskundigen – dit moet u regelen

Als verloskundige werkt u in een van de meest claimgevoelige beroepen in de gezondheidszorg. In anderhalf jaar tijd (tweede helft 2023 en heel 2024) zijn er 16 tuchtrechtuitspraken gedaan over verloskundig handelen. De Wkkgz is uw basis. Daarnaast spelen ketenzorg-afspraken met gynaecologen en kraamzorg een rol in hoe u klachten afhandelt. Dit is wat u moet regelen – en wat het kost.

1. KNOV-klachtenregeling – uw Wkkgz-basis (niet gratis)

De KNOV – Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen – biedt een eigen Wkkgz-klachtenregeling aan voor leden. Deze omvat:

• Een klachtenfunctionaris specifiek opgeleid in geboortezorg
• Toegang tot de Geschilleninstantie Verloskunde (GIV), die ook echoscopisten dekt
• Begeleiding bij het opstellen van uw praktijk-klachtenprocedure
• Juridisch advies en ondersteuning bij klachtafhandeling

De Wkkgz-klachtenregeling is inbegrepen bij het KNOV-lidmaatschap, maar dit lidmaatschap is niet gratis. De contributie bedraagt €484 per kalenderjaar voor een regulier verloskundige-lidmaatschap. Daar bovenop komt het Kwaliteitsregister Verloskundigen: €169,40 per twee jaar voor KNOV-leden (€387,20 voor niet-leden). Bij elkaar loopt u als KNOV-lid dus op circa €570 per jaar aan vaste kosten – een stevig bedrag waar de Wkkgz-dekking onderdeel van uitmaakt.

2. Echoscopisten vallen óók onder de Wkkgz

Echoscopisten die (verloskundige) echo's maken, vallen onder dezelfde Wkkgz-verplichtingen als verloskundigen. De Geschilleninstantie Verloskunde (GIV) behandelt geschillen over zowel verloskundigen als echoscopisten. Dat geldt ook voor echocentra en prenatale screeningscentra; deze worden door de GIV uitdrukkelijk genoemd als aangesloten zorgaanbieders. Werkt u als echoscopist in een echocentrum? Dan moet u aangesloten zijn bij een erkende geschilleninstantie en een klachtenregeling hebben. Dit is geen vrijblijvendheid – de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) kan ook bij echoscopisten handhaven op het ontbreken van een Wkkgz-klachtenregeling. Bent u geen KNOV-lid (echoscopisten zijn vaak niet bij de KNOV aangesloten), dan kunt u zich rechtstreeks bij de GIV aansluiten. Daarnaast staan generieke Wkkgz-aanbieders zoals SoloPartners en ZorgDoenWijSamen ook open voor echoscopisten.

3. Niet-KNOV-alternatieven voor uw Wkkgz

Wilt u geen KNOV-lid worden, of overweegt u uw lidmaatschap op te zeggen? U heeft alternatieven. Een aantal generieke Wkkgz-aanbieders accepteert verloskundigen:

• SoloPartners – €90,75 per jaar, inclusief klachtenregeling en aansluiting bij erkende geschilleninstantie. Geen eigen risico per klacht. Gericht op ZZP'ers in de zorg.
• ZorgDoenWijSamen – €48,40 per jaar, de goedkoopste optie. Klachtenfunctionaris en geschilleninstantie inbegrepen.
• Stichting DOKh – aanbieder van zowel klachtenregeling als geschilleninstantie, erkend door VWS. Tarieven op aanvraag.
• NIBIG – vanaf €74,18 per jaar (tweede jaar), specifiek gericht op BIG-geregistreerden zoals verloskundigen.

De afweging: deze alternatieven zijn goedkoper dan het KNOV-lidmaatschap, maar u mist de verloskunde-specifieke klachtenfunctionaris en de belangenbehartiging. Bij een klacht behandelt een generieke functionaris uw zaak, niet iemand die de geboortezorg van binnen kent. Ook kunt u zich bij deze aanbieders niet beroepen op de GIV; u valt dan onder een algemene geschilleninstantie zoals de Geschillencommissie Zorg. De GIV werkt alleen met KNOV-leden en rechtstreeks aangesloten verloskundige ondernemingen.

4. BIG-registratie en Wtza

Verloskundigen zijn BIG-geregistreerd. U valt onder zowel het BIG-tuchtrecht als de Wtza – de Wet toetreding zorgaanbieders. Dat betekent dat u zich bij de start van uw praktijk moet melden via het LRZa, net als andere BIG-zorgverleners. Deze melding is gratis en digitaal. Houd uw BIG-registratie actief: u moet elke vijf jaar herregistreren met minimaal 2.080 uur werkervaring en voldoen aan de nascholingseisen van het Kwaliteitsregister Verloskundigen.

5. Ketenzorg – concrete verplichtingen bij samenwerking

Verloskundigen werken zelden alleen. U vormt een keten met gynaecologen, kraamverzorgenden en soms kinderartsen. In Nederland is deze samenwerking georganiseerd via Verloskundige Samenwerkingsverbanden (VSV's). Een VSV is een regionaal netwerk waarin alle geboortezorgprofessionals verplicht deelnemen. Sommige regio's hebben een verdergaande structuur: een Integrale Geboortezorg Organisatie (IGO), waarin taken en geld via een gezamenlijke overeenkomst zijn verdeeld.

De Wkkgz raakt de ketenzorg op drie concrete punten:

• Samenwerkingsovereenkomst met het ziekenhuis – hierin moet staan wie waarvoor verantwoordelijk is bij een klacht die de overdracht van eerste naar tweede lijn raakt. Denk aan: was er tijdig overgedragen? Was het CTG correct geïnterpreteerd vóór overdracht aan de gynaecoloog?
• Klachtenregeling beschrijft keten-afhandeling – uw praktijk-klachtenregeling moet beschrijven hoe u omgaat met klachten die meerdere zorgverleners raken. Wie is het eerste aanspreekpunt? Hoe verlopen de afstemming en informatie-uitwisseling tussen de betrokken zorgverleners?
• GIV kan meerdere partijen betrekken – de Geschilleninstantie Verloskunde kan in één procedure zowel de verloskundige, de gynaecoloog als het ziekenhuis betrekken. Dat voorkomt dat een cliënt drie aparte procedures moet voeren. Maar daarvoor moet de verantwoordelijkheidsverdeling wél helder zijn vastgelegd.

Praktijkvoorbeeld: een tuchtzaak uit 2024 betrof een verloskundige die een afwijkend CTG niet had gemeld aan de gynaecoloog. Het college oordeelde dat CTG-bewaking en -interpretatie tot aan overdracht onder verantwoordelijkheid van de verloskundige valt. Zulke grenzen moeten in uw VSV- of IGO-overeenkomst zijn vastgelegd. Heeft u die niet, dan loopt u het risico dat u verantwoordelijk wordt gehouden voor iets wat volgens u bij een ander lag.

6. Beroepsaansprakelijkheid – onmisbaar in de verloskunde

Verloskunde is een van de duurste takken voor beroepsaansprakelijkheidsverzekeringen. Schadeclaims kunnen hoog oplopen – letselschade bij geboortetrauma loopt vaak in de tonnen. Volgens de VvAA bedraagt de BAV-premie voor verloskundigen circa €500 per jaar met dekking tot €5 miljoen per aanspraak.

De VvAA dekt sinds kort ook expliciet Wkkgz-claims: de schadevergoeding die een geschilleninstantie toekent tot €27.500 wordt vergoed, inclusief juridische bijstand tijdens de Wkkgz-procedure.

7. AOV – specifiek voor verloskundigen

Achmea biedt verloskundigen een AOV met 6,5 procent KNOV-korting. Het fysieke karakter van het beroep – onregelmatige diensten, nachtwerk, fysieke belasting – maakt arbeidsongeschiktheid een reëel risico. Uit Nivel-onderzoek blijkt dat 13,6 procent van de gestopte verloskundigen uitvalt door ziekte of arbeidsongeschiktheid. Een AOV keert uit vanaf uw gekozen eigenrisicotermijn, meestal 30, 60 of 90 dagen.

8. Kostenoverzicht

9. Stappenplan

1. Kies uw Wkkgz-route – KNOV-lidmaatschap (€484/jr, inclusief Wkkgz en GIV) of een externe aanbieder zoals SoloPartners (€91/jr) of ZorgDoenWijSamen (€48/jr). Weet dat u bij externe aanbieders niet onder de GIV valt, maar onder een algemene geschillencommissie.
2. Controleer uw LRZa-melding via de website van het CIBG
3. Controleer uw BAV-polis – staat verloskunde expliciet vermeld in de dekking? De VvAA dekt ook Wkkgz-schadevergoedingen tot €27.500.
4. Sluit of upgrade uw BAV bij VvAA met dekking tot minimaal €2,5 miljoen
5. Leg ketenzorg-afspraken vast in uw VSV- of IGO-samenwerkingsovereenkomst: wie is verantwoordelijk voor CTG-interpretatie, overdrachtsmomenten en klachtafhandeling bij keten-klachten?
6. Vermeld uw klachtenregeling op uw praktijkwebsite en in het intakeformulier – cliënten moeten weten waar ze terechtkunnen.
7. Overweeg een AOV bij Achmea met KNOV-korting (6,5%) – 13,6% van de verloskundigen stopt door ziekte of AO.

→ Bekijk alle Wkkgz-abonnementen in de vergelijkingstabel